Körler ve Satranç

Bilindiği üzere satranç bir beyin sporudur. Bu özelliği satrancı görmeyenler arasında oldukça popüler hale getirmiştir.
Satrancın fiziksel hareket yerine zihinsel faaliyete dayanması, bir görme engellinin yapacağı fiziksel etkinliğe bağlı sportif faaliyetin ortaya çıkarabileceği istenmeyen kazalar vesaire olumsuzluk riskini sıfıra indirmektedir. Elbetteki körlerin fiziksel eyleme dayalı sporlardan bir bölümünü yapmaları mümkündür ve beden sağlığı açısından gereklidir.
Yüzme, cimnastik, koşma dağcılık ye şartları sağlandığında futbol gibi. Ancak bu dalların hepsinde bazı ek koşulların sağlanması gereklidir. Özel düzenlenmiş atletizm alanları, rehberler vesaire. Satranç bu yönden en az malzemeyi gerektiren bir kör sporu olma özelliğini taşımaktadır.
Sadece bir kabartmalı satranç takımının sağlanması bu iş için yeterlidir. En azından başlangıç için bu kesinlikle doğrudur. Elbetteki ilerlemek için gerekli bulunan kitapların ve benzeri materyalin görmeyenlerin kullanabileceği biçimde kaset veya kabartma yazı ile onlara sunulması ve kabartma satranç saatlerinin lüzumu da muhakkaktır.
 Ancak başlangıç için bir tek kabartma takım yeterli olmaktadır. Satrancın bir özelliği de görmeyen sporcuların görenlerle birlikte yarışabilecekleri sayılı spor alanlarından biri olmasıdır. Diğer dallarda tüm şartlar sağlansa bile genellikle görmezler ancak kendi aralarında düzenlenen müsabakalara katılabilmekteyken satrançta böyle bir sınırlama yoktur.
Beyin gücü, deneyimi ve ustalığı yeterli olmak kaydı ile bir görmez satranççı için yol açıktır. Bu anlamda önemli başarılar elde etmiş görmez ustalar mevcuttur. Kabartma satranç takımlarının özellikleri: Bu takımların yapımında üç husus önem kazanmaktadır.
1. Beyaz taşlarla siyah taşların birbirinden ayırt edilmeleri.
2. Beyaz karelerle siyah karelerin ve genel olarak tüm hanelerin birbirinden ayırt edilmeleri.
3. Oyun sırasında tarafların tahtayı elle dokunarak incelemeleri esnasında yaşların yer değiştirmesini yada devrilmelerini önlemek amacıyla piyon ve diğer aletlerin sabitlenmesi.
Tahmin edileceği üzere görmeyenler tahtayı göz yerine elleri ile dokunarak algılamakta ve beyinlerine aktarmaktadırlar. Bu üç mesele de kabartma takımlarda çözümlenmiştir.
 Taşların renklerini birbirinden ayırmak için genellikle siyahların tepelerine birer çivi ya da raptiye çakılmaktadır. Yâda beyaz taşların boyun kısımlarına halka biçiminde bir işaret konulmaktadır.
 Beyaz kareleri siyah karelerden ayırmak içinse koyu renk hanelerin parmakla hissedilebilecek oranda yükseltilmeleri yöntemi uygulanmaktadır. Böylelikle bir görmeyen satranççı için siyah kareler yüksek, beyaz kareler ise alçak haneler olarak algılanmaktadır.

ENGELLEKTÜEL DERGİSİ DÖRDÜNCÜ SAYI   Başyazı-Engellektüel Bir Yaşında   Mercek-Sürücüler Beyaz Bastonu Ne Kadar Tanıyor?   İlk Görme Engelli Milletvekili Lokman Ayva   Arzu Acar'la Bir Dirhem Yansıma   Günümüzün Beethovenleri   Görmezler Nasıl Satranç oynar?   Engellektüel Yılın Annesini Onore Etti   Engelliler Araştırması   Görme Engelli Tıp Doktoru:Özer Şimşek   GETEM-İnternet Kütüphanesi   Onlar da Üretiyor!   Çizgice