Dergimizin bir önceki sayısında özürlüler
yasasını tanıtmış ve bu yasayla özürlülere ve
yakınlarına sağlanan hak ve olanaklardan söz etmiştik.
Ancak ülkemizin hukuk sisteminde özürlülerle ilgili
konular yalnızca özürlüler yasasıyla düzenlenmiş
değildir. | Geçen yazımızın bu durumu da belirtmiş ve
bu sayıdaki yazımızda diğer yasalarda düzenlenen bazı
haklarımızı konu edeceğimizi ifade etmiştik. Ülkemizin
hukuk sisteminde özürlülerle ilgili konular çok sayıda
yasa, tüzük ve diğer düzenleyici mevzuat içerisinde
dağınık bir görünüm sergilemektedir. Bunların tümünün
bilgiye erişme olanakları kısıtlı geniş özürlü
kitlesince tam olarak bilinmesi ve kullanılması son
derece güçtür. Bu nedenle pek çok özürlü sırf
haklarını bilmediği için kullanamamakta yasaların
diğer düzenleyici mevzuatın kendisine sağladığı
olanaklardan yeterince yararlanamamaktadır. Biz bu
yazımızda tüm hak ve olanakları değilse de yasal
sistemimiz içerisinde özürlülerle ilgili temel
hakların önemli bir bölümünü sizlerle paylaşma
istiyoruz. Bu bilgilerin özürlülere ve yakınlarına
yararlı olacağım düşünüyoruz. İSTİHDAMLA İLGİLİ HAKLAR
4857 sayılı Is Yasasının 30. maddesinde aynen "İşverenler elli veya daha
fazla isçi çalıştırdıkları işyerlerinde her yılın Ocak
ayı basından itibaren yürürlüğe girecek şekilde
Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranlarda özürlü ve
eski hükümlü ile 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanununun ek 1 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca
istihdamı zorunlu olan terör mağduru isçiyi meslek,
beden ve ruhi durumlarına uygun islerde çalıştırmakla
yükümlüdürler. Bu kapsamda çalıştırılacak isçilerin
toplam oranı yüzde altıdır. Ancak özürlüler için
belirlenecek oran, toplam oranın yarısından az olamaz.
Ayni il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan
işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu
isçi sayısı, toplam isçi sayısına göre hesaplanır. Bu
kapsamda çalıştırılacak isçi sayısının tespitinde
belirsiz süreli is sözleşmesine ve belirli süreli is
sözleşmesine göre çalıştırılan isçiler esas alınır.
Kısmi süreli is sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma
süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya
oranların hesaplanmasında yarıma kadar kesirler
dikkate alınmaz, yarim ve daha fazla olanlar tama
dönüştürülür. İşyerinin isçisi iken sakatlanan, eski
hükümlü ya da terör mağduru olanlara öncelik tanınır.
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları isçileri
Türkiye Is Kurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda
çalıştırılacak isçilerin nitelikleri, hangi islerde
çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel
hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile
mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl
ise alınacakları, Adalet Bakanlığı ile Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığınca birlikte çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir. Yer altı ve su altı islerinde
özürlü isçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler
uyarınca işyerlerindeki isçi sayısının tespitinde yer
altı ve su altı islerinde çalışanlar hesaba katılmaz.
Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da
sonradan maluliyeti ortadan
Ancak ülkemizin hukuk sisteminde özürlülerle ilgili
konular yalnızca özürlüler yasasıyla düzenlenmiş
değildir. | Geçen yazımızın bu durumu da belirtmiş ve
bu sayıdaki yazımızda diğer yasalarda düzenlenen bazı
haklarımızı konu edeceğimizi ifade etmiştik. Ülkemizin
hukuk sisteminde özürlülerle ilgili konular çok sayıda
yasa, tüzük ve diğer düzenleyici mevzuat içerisinde
dağınık bir görünüm sergilemektedir. Bunların tümünün
bilgiye erişme olanakları kısıtlı geniş özürlü
kitlesince tam olarak bilinmesi ve kullanılması son
derece güçtür. Bu nedenle pek çok özürlü sırf
haklarını bilmediği için kullanamamakta yasaların
diğer düzenleyici mevzuatın kendisine sağladığı
olanaklardan yeterince yararlanamamaktadır. Biz bu
yazımızda tüm hak ve olanakları değilse de yasal
sistemimiz içerisinde özürlülerle ilgili temel
hakların önemli bir bölümünü sizlerle paylaşma
istiyoruz. Bu bilgilerin özürlülere ve yakınlarına
yararlı olacağım düşünüyoruz.
